ჰეგელი პირველი ფილოსოფოსია, რომელმაც ისტორია გაიაზრა როგორც აზრიანი პროცესი და არა ფაქტების გროვა. ისტორიაში მან აღმოაჩინა განვითარება, ანუ ასვლა უფრო დაბალი საფეხურიდან უფრო მაღალზე. ამ განვითარების შინაარსია  თ ა ვ ი ს უ ფ ლ ე ბ ი ს  ზ რ დ ა  – ადამიანთა საზოგადოება თანდათან იმეცნებს რომ ადამიანი, როგორც ასეთი, თავისუფალია, რომ  ყ ვ ე ლ ა  ადამიანი თავისუფალია, და იძულებული ხდება, თავისი წყობა ამ ცოდნის შესაბამისად ააგოს. ესაა ისტორიის პროგრესი.