თომას სახარება:

თომას სახარება (ასევე ცნობილი როგორც კოპტური თომას სახარება) არაკანონიკური გამონათქვამების სახარებაა. იგი აღმოაჩინეს ნაგ ჰამადის მახლობლად, ეგვიპტეში, 1945 წელს, ნაგ ჰამადის ბიბლიოთეკის სახელით ცნობილ წიგნების ჯგუფში.

მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ნაშრომები დამარხეს ეპისკოპოს ათანასეს წერილის საპასუხოდ, რომელშიც ქრისტიანული წმინდა წერილების მკაცრი კანონი იყო გამოცხადებული. მეცნიერთა უმეტესობა ნაშრომს მეორე საუკუნეს მიაკუთვნებს, ზოგი კი ათარიღებს 250 წლით, ზოგიც კი მის წარმოშობას 60 წლით ათარიღებს. ზოგიერთი მეცნიერი მას „Q წყაროს“ არსებობის მტკიცებულებად მიიჩნევს, რომელიც შესაძლოა თავისი ფორმით იესოს გამონათქვამების კრებულის მსგავსი ყოფილიყო, მისი საქმეების ან ცხოვრებისა და სიკვდილის შესახებ რაიმე ცნობის გარეშე, რომელსაც გამონათქვამების სახარებას უწოდებენ, თუმცა უმეტესობა ასკვნის, რომ თომა ეყრდნობა ან ჰარმონიულად ერწყმის სინოპტიკურ წერილებს.

თომას სახარება ტონითა და სტრუქტურით ძალიან განსხვავდება ახალი აღთქმის სხვა აპოკრიფებისა და ოთხი კანონიკური სახარებისგან. კანონიკური სახარებისგან განსხვავებით, ის არ არის იესოს ცხოვრების თხრობითი აღწერა; ამის ნაცვლად, იგი შედგება იესოსთვის მიკუთვნებული ლოგიებისგან (გამონათქვამებისგან), ზოგჯერ ცალკე, ზოგჯერ მოკლე დიალოგებში ან იგავებში ჩასმული; მისი 16 იგავიდან 13 ასევე გვხვდება სინოპტიკურ სახარებებში.

ტექსტი შეიცავს იესოს სიკვდილზე შესაძლო მინიშნებას ლოგიონ 65-ში (ბოროტი მუშების იგავი), მაგრამ არ ახსენებს მის ჯვარცმას, მის აღდგომას ან უკანასკნელ სამსჯავროს; არც იესოს მესიანურ გაგებაზეა საუბარი.

წინამდებარე 2026 წლის გამოცემას დაემატა 1. წამებაჲ წმ. პეტრე მოციქულისაჲ ჰრომეს შინა, 2. პეტრეს ეპისტოლე იაკობის მიმართ.

წიგნი ენუქისაჲ:

დაცემული ანგელოზების შესახებ ენოქისეულ ისტორიას გვიყვება წმ. კვიპრიანე კართაგენელიც თავის ნაშორმში LIBER DE HABITU VIRGINUM XIV-ე თავში თუ როგორ ასწავლეს ზეციურ ძალებს ჩამოშორებულმა განდგომილმა ანგელოზებმა ქალწულებს თვალების შავად შეღებვა, ლოყების დაბინძურება ყალბი სიწითლეებით, ყურების გახვრეტა სამკაულებისთვის, თმის ფერის შეცვლა ცრუ ფერებით. ათინაგორა ათენელიც თავის ნაშრომში Legatio pro christianis XXIV-ე თავში საუბრობს დაცემულ ანგელოზთა შესახებ, და ამბობს რომ ანგელოზები შევიდნენ მოყვარულ ქალწულებთან და მათგან შეეძინათ შვილები, რომელსაც გიგანტებს ეძახდნენ.

წინამდებარე 2026 წლის გამოცემას დაემატა ტექსტები 1. ევსები კესარიელის საეკლესიო თეოლოგიიდან რამდენიმე თავი, 2. ასტერიუს კაბადოკიელის „თეოლოგიური ფრაგმენტები“, 3. წმ. კლიმენტი რომაელის რვაწიგნეულიდან და ჰომილიებიდან ამონარიდები.